KОНТО ПРОФИТ
Ваш компас на патот кон успехот:Сметководство, даноци, консалтинг, правни услуги, обука на стручни кадри

Секогаш бидете во тек и следете не на facebook.

Повторно измени во сферата на даночната политика: коренити промени во ЗДДВ, нов ЗДД и пакет промени во законската регулатива на законите за придонеси од почетокот на 2015та


Во тек се промени на дел од даночната регулатива кои ќе имаат далекусежни последици во македонското стопанство. Првите ефекти од овие планирани промени би требало да почнат да се чувствуваат од почетокот од наредната, 2015та година.

Засегнати се како малите, така и средните и големите деловни субјекти, трговските, производните, градежните и услужните фирми како и учесниците на пазарот на труд.

Во продолжение презентирани ќе бидат дел од поважните, веќе усвоени или планирани промени во законската регулатива.

  • Веќе е изгласан новиот Закон за данок на добивка и со Указ од Претседателот на Р. Македонија од 23.7.2014 истиот е прогласен.

Од кога ќе се применува? Законот ќе почне да се применува од 1.1.2015та година, со утврдување на добивката за 2014та година. Даночната стапка останува рамна (непроменлива во однос на остварената добивка) и изнесува, како и до сега, 10%. 

Што е ново во ова законско решение? Во основа, се враќа решението кое важеше до 2008ма година. Според тоа, данок на добивка нема да се плаќа само на оној дел од добивката кој е распределен преку дивиденда (како што беше случајот од 2009та па се до сега), тука на вкупната остварена добивка за годината.

Што станува со непризнатите расходи? Тука скоро ништо не се менува, освен некои детали кои веројатно засегаат многу мал број деловни субјекти. Непризнатите расходи остануваат и ја зголемуваат даночната основа за пресметка на данок на добивка, утврдена како остварена добивка за тековната година. Ненаплатените побарувања и понатаму остануваат непризнат расход, исто како и износот на растур, кало, крш и расипување над нормираниот, 90% од трошоците за репрезентација, а признат расход и натаму остануваат 30% од трошоците за користење на сопствен автомобил за службени цели. Како што е евидентно, што се однесува до непризнатите расходи, новиот Закон не воведува многу новини...

Што доколку работите со сметководствена загуба? Според Член 19 од новиот ЗДД, доколку даночниот обврзник оствари загуба искажана во Билансот на успех истата намалена за непризнаените расходи искажани во даночниот биланс може да ја пренесе на товар на добивката во идните пресметковни периоди најмногу до три години сметано од годината во која е искажана загубата. Намалувањето на даночната основа во даночниот биланс се врши само доколку претходно се извршило покривање на загубата согласно со Законот за трговските друштва.

Обврзникот кој искажува загуба, ова право го стварува со одобрение од Управата за јавни приходи, по негово писмено барање кое се поднесува најдоцна до 31 март наредната година, по годината во која загубата е искажана.

Можност за реинвестирање на добивката - Слично како и до 2008ма година, даночната основа се намалува за износот на извршените вложувања од добивката од претходната година (реинвестирана добивка).

Под реинвестирана добивка се подразбираат извршените инвестициски вложувања од добивката за развојни цели, односно вложувањата во материјални средства (недвижности, постројки и опрема) и во нематеријални средства (компјутерски софтвер и патенти) за проширување на дејноста на даночниот обврзник, освен вложувања во патнички автомобили, мебел, теписи, аудио-визуелни средства, бела техника, уметнички дела од ликовната и применетата уметност и други вложувања кои служат за административни цели.

Доколку даночниот обврзник го пренесе правото на сопственост на средствата со кои се стекнал преку реинвестирање на добивката во рок од пет години од денот на нивното стекнување го должи данокот кој би го платил кога не би го користел ослободувањето.

Доколку даночниот обврзник документирано не докаже дека даночното ослободување го искористил за вложувања во материјални средства (недвижности, постројки и опрема) и во нематеријални средства (компјутерски софтвер и патенти) за проширување на дејноста го должи данокот кој би го платил кога не би го користел ослободувањето.

Се менува ли поедноставениот даночен режим за субјектите кои остваруваат приходи под 3.000.000 денари или 3 до 6.000.000 денари годишно? Не. И понатаму, субјектите кои оставруваат годишни приходи помали од 3.000.000 денари по сите основи нема да плаќаат данок на добивка, непризнати расходи или данок на вкупен приход. Субјектите кои остваруваат приходи по сите основи помеѓу 3 и 6.000.000 денари годишно може да бираат дали ќе се одлучат за плаќање на данок на добивка или пак 1% данок на вкупен приход. Избраниот даночен режим мора да се почитува најмалку во наредните три години.

Дали ова значи поголеми давачки поврзани со даноци? Во основа - да. Ова даночно решение најмногу ги таргетира поголемите субјекти кои остваруваат годишни приходи од над 6.000.000 денари. До сега, овие субјекти плаќаа данок на добивка само доколку истата ја распределуваа. Од наредната година, субјектите ќе плаќаат данок на добивка на утвредната сметководствена добивка, без разлика дали таа ќе биде распределена во дивиденди или не.

  • Во постапка за изгласување се промените во Законот за додадена вредност кои најмногу ги тангираат малите претпријатија, особено од услужните дејности и крајните потрошувачи.

Што ќе се промени? Планирано е да се промени прагот за задолжителна регистрација за целите на ДДВ. Имено, до сега сите фирми кои ќе надминеа праг од 2.000.000 денари годишен приход (од прилика 32.000 евра годишно, што реално е мал обрт за еден деловен ентитет), беа обврзани да се регистрираат за целите на данокот на додадена вредност. Од 1.1.2015та година, планирано е тој праг да се спушти на само 1.000.000 денари (околу 16.000 евра).

Кои ќе бидат ефектите за државата, малите трговци и услужните дејности? Оваа промена значително ќе го зголеми бројот на даночни обврзници за целите на ДДВ. Ова секако ќе ја зголеми работата за сметководителите и за очекување зголемување на тарифите кај новите ДДВ обврзници. 

Убедливо во најнезавидна ситуација од наметнатите промени ќе бидат услужните претпријатија кои до сега остварувале приходи помеѓу 1 и 2.000.000 денари годишно. Фактички намалениот праг ќе ги направи овие претпријатија помалку конкурентни. Зошто? -Затоа што услужните фирми имаат исклучително малку ДДВ од набавки на енергенси, суровини, материјали, трговски стоки и основни средства поврзани со дејноста кое би го пребивале со износот на ДДВ кој би го фактурирале/наплаќале.

Да ја разгледаме следнава ситуација. Една услужна фирма која до сега наплаќала 1.000 денари за својата услуга, почнувајќи од 1.1.2015та година има две опции: или ќе ја задржи постојната цена на услугите (1.000 денари), со тоа што сега реалната цена на услугата ќе биде 848 денари а 152 денари ќе отпаѓаат на ДДВ или ќе ја зголеми цената на услугата за 18% на 1.180 денари. Претпоставка е дека месечните трошоци за струја, вода и набавка на канцелариски материјали изнесуваат вкупно 150 денари, во кои влегуваат 23 денари ДДВ (значи цената на овие набавки е 127 денари + 18% ДДВ).

До сега, добивката (или народски кажано „ќарот“) на фирмата бил 1.000 - 150 денари = 850 денари, бидејќи фирмата не била ДДВ обврзник.

Доколку цената на услугата остане константна, сега месечниот остаток ќе изнесува далеку помалку, односно 848 - 127 денари = 721 денари. Услужната фирма сега на државата ќе и ја должи разликата од платен и примен ДДВ, односно 152 - 23 денари = 129 денари. Доколку овие 129 денари доаѓаат од џебот на крајниот конзумент на услугата (физичко лице или микро фирма со годишен приход помал од 1.000.000 денари која не е ДДВ обврзник), тогаш овој износ е нов извор на средства во државната каса.

Доколку пак услужната фирма ја поскапи својата услуга кон крајниот конзумент за 18% и ја продава истата за 1.180 денари тогаш ризикува да стане неконкурентна на пазарот. Сепак, ако челните луѓе на фирмата се решат на ваков потег ефектите би биле следни: добивката на фирмата ќе изнесува 1.000 - 127 денари = 873 денари. Данокот кој фирмата го должи на државата во ова сценарио изнесува 180 - 23 денари = 157 денари. И во овој случај, доколку крајниот конзумент е физичко лице или не е регистриран за целите на ДДВ, ова претставува чист нов „ќар“ за државната каса.

Во принцип, ситуацијата се сведува на следното - товарот од новонаметнатиот ДДВ ќе падне или на услужната фирма (преку намалената добивка доколку фирмата не ја прилагоди цената на услугата), или на крајниот конзумент доколку цената на услугата ќе се зголеми.

Дополнителен проблем за услужните претпријатија кои не работат со наплата во готово туку преку фактура претставува неликвидноста во стопанството. Имено, обврската за ДДВ во пракса настанува во моментот на издавање на фактурата, без разлика дали таа е наплатена или не. Така, доколку деловниот партнер на услужната фирма не ја исплати својата обврска кон услужната фирма, тогаш таа буквално „од џеб“ ќе треба да ја подмири обврската кон државата за ДДВ. Ова само дополнително би ја влошило и онака лошата ликвидност кај малите и микро фирмите во нашата економија. 

Малите трговски претпријатија ќе се најдат во, за нијанса полесна ситуација. Да претпоставиме дека едно малопродажно претпријатие со еден малопродажен објект до сега работело со маржа од 25% на стоките. Месечните набавки изнесувале 1.000 денари а трговското претпријатие тие стоки ги продавало за 1.250 денари (малопродажна цена, односно МПЦ), значи со маржа од 250 денари.

Во оваа ситуација ќе разгледаме 4 можни сценарија по 1.1.2015та и нивниот одраз врз добивката на трговецот на мало и на државата како и на цената која ние како граѓани ќе треба да ја плаќаме при прометот во малопродажба:

Набавката на стоки содржела ДДВ

Набавката на стоки не содржела ДДВ

Трговецот ќе ја зголеми малопродажната цена

Набавна вредност на стоките = 1.000 - 152 денари = 848 денари

МПЦ = 1.250 денари + 18% = 1.475 денари

Маржа = 1.250 - 848 = 402 денари (47,5% маржа)

Обврска за ДДВ = 225 - 152 = 73 денари

Набавна вредност на стоките = 1.000 денари

МПЦ = 1.250 денари + 18% = 1.475 денари

Маржа = 1.250 - 1.000 = 250 денари (25% маржа)

Обврска за ДДВ = 225 денари

Трговецот нема да ја зголеми малопродажната цена

Набавна вредност на стоките = 1.000 - 152 денари = 848 денари

МПЦ = 1.250 денари со вкалкулиран ДДВ

Маржа = 1.060 - 848 = 212 денари (25% маржа)

Обврска за ДДВ = 190 - 152 = 38 денари

Набавна вредност на стоките = 1.000 денари

МПЦ = 1.250 денари со вкалкулиран ДДВ

Маржа = 1.060 - 1.000 = 60 денари (6% маржа)

Обврска за ДДВ = 190 денари


Кај малопродажните претпријатија, кои скоро исклучиво работат со крајни конзументи физички лица целиот износ на ДДВ ќе претставува нов извор за финансирање на државниот буџет.

Каква е ситуацијата со прагот за регистрација за целите на ДДВ во остатокот од Европа во моментов (декември, 2014)?

Очигледно, заедно со Црна Гора, атакуваме на челна позиција со низок праг за регистрација за ДДВ во рамките на цела Европа...

  • Плаќање на задолжителни придонеси за здравствено и пензиско осигурување кај нова група обврзници - приматели на приход врз основа на хонорари.

Што опфаќа пакетот законски решенија? Со новиот пакет законски решенија се предвидува плаќање на придонеси за ПИО и задолжително здравствено осигурување за лица кои остваруваат приходи од извршување физичка и/или интелектуална работа, врз основа на договор за дело и/или авторски договор или друг договор со кој е определен надоместок за извршената работа во износ повисок од износот на минималната плата утврдена со Законот за минимална плата.

Од кога ќе стапи на сила? Овој пакет мерки стапуваат на сцена од 1 Јануари 2015 година.

Има ли лица кои ова решение не ги тангира?
Да, пензиониерите.

Кој го исплаќа придонесот? Како и кај ПДД, придонесот го исплаќа правното лице, исплаќач на приходот. Доколку едно лице остварува приходи од повеќе места, а тие поединечно се помали од минимална плата, а заедно поголеми од истата, тогаш пресметката ја вршат фондовите а уплатата самите лица примачи на доходот.

Како ќе се пресметуваат придонесите? Еве еден кус пример: Правно лице договара физичко лице да изврши одредена работа. Договорен е нето надомест за работата од 16.000 денари (нема даночно олеснување за ПДД):

  • ПДД = нето надомест * пресметана стапка = 16.000 * 11,11% = 1.777 денари;
  • Бруто I = 16.000 +  1.777 денари = 17.777 денари;
  • Придонес за ПИО = 7,3%, придонес за ЗО = 18%, вкупно = 25,3%;
  • Коефициент за пресметка на Бруто II = 100 / (100-25,3) = 1,33869
  • Бруто II = Бруто I * Коефициент за пресметка на Бруто II = 17.777 * 1,33869 = 23.798;
  • Придонеси за ПИО и ЗО = 23.798 * 7,3% = 1.737 денари и 23.798 * 18% = 4.284 денари;
  • Ангажманот на ова лице, фирмата ја чинел: нето хонорар + ПДД + ЗО + ПИО = 16.000 + 1.777 + 4.284 + 1.737 денари =  23.798 денари.

Кој ќе има најголем бенефит? Фондовите за ЗО и ПИО. Идејата со која Владата го носи овој пакет закони е да се дестимулира ангажирањето на лица со хонорари а да се стимулира нивното вработување.

На мислење сме дека овој пакет мерки може напротив, да има контра ефект и многу фирми едноставно да се откажат од ангажманот на надворешни соработници или да прибегнат кон сива економија и целосно избегнување на давачките.

Овој пакет мерки остава многу малку сомнеж дека касата на фондовите е во лоша состојба.

АНКЕТА
Дали нашиот Сајт нуди доволно информации?
Да, сосема доволно
Премногу, тешко се наоѓа тоа што е корисно
Недоволно